Szlak na Preikestolen: dystans, czas, trudność i kiedy iść

Wędrówka na Preikestolen to około 8 km tam i z powrotem, z łącznym podejściem około 500 metrów, i większości osób zajmuje około 4 godzin. Fundacja Preikestolen, która zarządza szlakiem, ocenia go jako umiarkowany; regionalna organizacja turystyczna oznacza go na czerwono, jako wymagający. Obie oceny są uczciwe: to prawdziwa wędrówka górska ze stromymi odcinkami i kamiennymi schodami, ale ścieżka jest tak dobrze przygotowana, że większość ludzi dochodzi na szczyt.

Na końcu czeka sam płaskowyż, płaska półka skalna o wymiarach zaledwie około 25 x 25 metrów, wznosząca się 604 metry nad Lysefjordem. Wędrować można przez cały rok, ale wrażenia całkowicie zmieniają się z porą roku, a zimą zaleca się wyjście z przewodnikiem. Ten poradnik omawia trasę etap po etapie, jej prawdziwą trudność, najlepszą porę, sposoby na uniknięcie tłumów, wędrówki o wschodzie słońca i zimowe oraz to, co zabrać.

Szlak w liczbach


Dystans	Około 8 km (5 mil) w obie strony, po 4 km w każdą stronę
Łączne podejście	Około 500 metrów
Czas	Około 4 godzin w obie strony; około 2 godzin w każdą stronę
Trudność	Umiarkowana (zarządcy szlaku); wymagająca, czerwona (organizacja turystyczna)
Start i meta	Preikestolen Parking, obok Preikestolen BaseCamp
Najniższy i najwyższy punkt	270 metrów i 604 metry n.p.m.
Sezon	Cały rok; najpopularniejszy od czerwca do września
Udogodnienia	Toalety i jedzenie tylko przy parkingu

Uwaga o liczbach

Można spotkać różne dane. Go Fjords, który obsługuje jeden z autobusów ekspresowych, podaje przewyższenie około 350 metrów. Zarządcy szlaku i organizacja turystyczna podają około 500 metrów i ten poradnik trzyma się ich danych. Szacunki czasu też się różnią: przewoźnik Pulpit Rock Tours przewiduje 3–5 godzin na przejście z BaseCamp i z powrotem, a zimowa wędrówka z przewodnikiem zakłada 2–3 godziny w każdą stronę. Uczciwa odpowiedź brzmi: normą są 4 godziny, a wolniej idący powinni zaplanować więcej.

Dojazd na start

Szlak zaczyna się na Preikestolen Parking, obok Preikestolen BaseCamp, około 40 minut jazdy ze Stavanger przez tunel Ryfylke i 10 minut jazdy z Jørpeland. W głównym sezonie autobusy ekspresowe z centrum Stavanger jadą około godziny i wysadzają cię na początku szlaku; poza sezonem bezpośrednie autobusy nie kursują. Całodzienny parking kosztuje 275 NOK za samochód, według stawek zarządców szlaku. Nasz poradnik o tym, jak dojechać na Preikestolen, porównuje wszystkie opcje, łącznie z łodzią.

Trasa etap po etapie

Wędrówka zaczyna się na płatnym parkingu, obok budynku obsługi z toaletami. To trasa tam i z powrotem: wracasz tą samą drogą. Preikestolen nosi znak National scenic hike, przyznawany szlakom zaprojektowanym tak, by wytrzymały bardzo duży ruch turystów, a w 2020 roku trasa licząca nieco ponad cztery kilometry otrzymała certyfikat krajowego szlaku widokowego.

Pierwsze podejście. Pierwsze 500 metrów prowadzi krętą drogą szutrową i pokonuje ponad 80 metrów przewyższenia. To stromy początek i dobry sprawdzian tego, jak będzie się szło przez resztę dnia.

Las i mokradła. Potem szlak trochę się wypłaszcza, zanim zacznie równomiernie wspinać się na górę. Prowadzi przez mokradła i las, a przez najbardziej podmokłe odcinki przerzucono kładki.

Schody Szerpów. Na najbardziej stromych i wymagających odcinkach ścieżka ma postać kamiennych schodów. Do poprawy szlaku sprowadzono Szerpów z Nepalu, którzy usunęli głazy z kilku bardziej stromych odcinków i ułożyli stopnie; organizacja turystyczna zaznacza, że dzięki tej pracy wędrówka jest łatwiejsza, a przy tym chroniony jest teren wokół szlaku.

Jeziora. Wyżej teren przechodzi w gładkie skały i małe jeziora. Tjødnane, około 1 kilometra przed Preikestolen, to dobre miejsce na przerwę na posiłek, a w ciepły dzień na kąpiel w małym jeziorze.

Wzdłuż fiordu. Ostatni odcinek biegnie krawędzią nad Lysefjordem. Część szlaku prowadzi tu wzdłuż wysokich klifów, o czym warto pamiętać, jeśli idziesz z dziećmi. Potem w polu widzenia pojawia się płaskowyż.

Trasa jest łatwa do odnalezienia. Trzymaj się oznakowanego szlaku i idź za drogowskazami oraz czerwonymi oznaczeniami w kształcie litery T; Go Fjords zwraca też uwagę na malowane na czerwono znaczniki odległości po drodze.

Jak trudno jest naprawdę?

Zarządcy szlaku opisują nierówny teren, kamienne schody, skaliste ścieżki i kilka stromych odcinków, a także zalecają solidne obuwie i podstawowe doświadczenie w wędrówkach. Organizacja turystyczna ujmuje to zgrabnie: wędrówka jest wystarczająco długa i wymagająca, by doświadczeni piechurzy poczuli satysfakcję, ale ścieżka jest tak dobrze przygotowana, że większość osób dociera na szczyt.

Co to oznacza w praktyce:

Potrzebujesz przyzwoitej kondycji, nie sportowej. Podejście składa się z kilku stromych odcinków, a nie z jednej długiej wspinaczki, więc możesz odpoczywać między nimi.
Obuwie ma znaczenie. Teren jest nierówny, a po deszczu śliski; solidne buty trzymające kostkę bardzo ułatwiają zejście.
Szlak nie jest dostępny dla wszystkich. Nie nadaje się dla wózków dziecięcych, wózków inwalidzkich ani osób o ograniczonej sprawności ruchowej.
Lęk wysokości na szlaku da się opanować. Na większości trasy nie ma odsłoniętych krawędzi; eksponowany jest dopiero płaskowyż na końcu.

Na płaskowyżu: krawędzie, szczelina i bezpieczeństwo

Na płaskowyżu nie ma barierek ani zabezpieczeń na krawędzi urwiska. Zachowaj bezpieczną odległość od krawędzi, pilnuj dzieci i nie ryzykuj dla zdjęć.

Wielu odwiedzających zauważa szczelinę biegnącą w poprzek szczytu. Geolodzy regularnie mierzą stabilność skały od lat 90., a portal poświęcony dziedzictwu samego Lysefjordu zaznacza, że szczelina nie przechodzi przez całą formację i się nie poszerza.

Na górze i na szlaku obowiązuje kilka zasad:

Drony są zakazane.
Na płaskowyżu nie wolno biwakować, a w okresie zakazu palenia ognisk, od 15 kwietnia do 15 września, nie wolno rozpalać ognia.
Psy są dozwolone, zawsze na smyczy, choć ze względu na tłumy zarządcy szlaku nie zalecają zabierania ich latem.
W nagłych wypadkach dzwoń pod 113 po pomoc medyczną albo pod 112 na policję.

Zanim wyruszysz, powiedz komuś o swoich planach i o tym, kiedy zamierzasz wrócić.

Kiedy iść

Na Preikestolen można wędrować przez cały rok, a zarządcy szlaku opisują pory roku tak:

Od czerwca do września to najpopularniejszy okres, gdy na szlaku zwykle nie ma śniegu, a warunki odpowiadają większości wędrowców.
Maj przynosi świeże wiosenne barwy.
Wrzesień i październik są popularne ze względu na jesienne kolory i mniejszą liczbę odwiedzających.
Luty i marzec potrafią zachwycić krajobrazem ze śniegiem i lodem.
Od listopada do stycznia jest zwykle bardzo spokojnie.

Organizacja turystyczna podaje jako szczyt sezonu okres od kwietnia do października. Tak czy inaczej, lato jest tłoczne: latem 2022 roku na Preikestolen weszło 348 000 osób, a Store norske leksikon nazywa go najczęściej uczęszczaną ze wszystkich znakowanych tras górskich w Norwegii.

Od września do marca dni są krótkie. Ruszaj wcześnie i zaplanuj powrót na parking przed zmrokiem.

Jak uniknąć tłumów

Latem na szlaku jest tłoczno, a najbardziej ruchliwe godziny łatwo przewidzieć. Wielu odwiedzających celuje we wczesny start, przez co szczyt ruchu przypada między 08:00 a 11:00. Żeby go wyprzedzić, trzeba ruszyć sporo przed 07:00.

Alternatywą jest późne wyjście. Latem dzień trwa do późnego wieczora, a w czerwcu, lipcu i sierpniu start późnym popołudniem może zapewnić spokojną wędrówkę bez tłumów. Parking jest najbardziej zatłoczony od 8:00 do 16:00, zwłaszcza w weekendy.

Inne sposoby na mniejszy tłok:

Idź w dzień powszedni. Sobota i niedziela są najbardziej zatłoczone.
Idź poza sezonem. Od października do maja odwiedzających jest zwykle bardzo niewielu.
Sprawdź przed wyjazdem. Preikestolen365, strona zarządców szlaku, publikuje prognozę liczby odwiedzających i informacje o warunkach na szlaku.

Wędrówki o wschodzie słońca

Wschód słońca nad Lysefjordem oglądany z niemal pustego płaskowyżu to powód, dla którego istnieją wędrówki o świcie. Możesz wybrać się sam — parking jest otwarty 24 godziny na dobę — albo z przewodnikiem.

Wędrówka o wschodzie słońca z przewodnikiem z oferty organizacji turystycznej podaje takie dane: 4,0 km w każdą stronę, od 2 do 3 godzin w każdą stronę, od 270 metrów do 604 metrów n.p.m., z sezonem od maja do września. Lunch nie jest wliczony, a każdy niesie własny sprzęt.

Jeśli idziesz sam, pamiętaj, że pierwszą część trasy pokonasz po ciemku. Zabierz latarkę, ciepłe warstwy na czekanie na górze oraz wystarczająco dużo jedzenia i wody, a przed wyjściem sprawdź pogodę. W środku lata słońce wschodzi naprawdę bardzo wcześnie, więc sprawdź dokładną godzinę na swój termin.

Preikestolen zimą

Szlak jest otwarty przez cały rok, ale zimą to zupełnie inna wędrówka. Preikestolen BaseCamp uznaje za sezon zimowy okres od października do kwietnia, gdy ścieżka jest często pokryta lodem i śniegiem. Szlak bywa śliski, dni są krótkie, a warunki szybko się zmieniają.

Rady osób, które znają szlak, są zgodne:

Idź z przewodnikiem, jeśli nie masz doświadczenia w zimowych warunkach. Organizacja turystyczna zaleca zimą przewodnika, zarówno ze względu na bezpieczeństwo, jak i na lokalną wiedzę, a zarządcy szlaku polecają wędrówki z przewodnikiem każdemu, kto nie zna zimowych wędrówek.
Używaj raczków. Załóż lub wypożycz raki albo raczki, zwłaszcza gdy każe ci to obsługa parkingu.
Ubierz się po zimowemu. Wełniana bielizna termoaktywna, czapka i rękawice z jednym palcem.
Małe dzieci zostaw w domu. Zarządcy szlaku odradzają zimą wędrówki z dziećmi poniżej 5 lat.

Trudniejszy jest też dojazd: bezpośrednie autobusy nie kursują poza sezonem. Nasz poradnik o tym, jak dojechać na Preikestolen, omawia alternatywę w postaci autobusu i taksówki.

Wędrówki z przewodnikiem: co dostajesz

Wędrówka z przewodnikiem to najprostszy sposób na Preikestolen, jeśli nie masz samochodu, przyjeżdżasz zimą albo po prostu chcesz, żeby logistyką zajął się ktoś inny. Występuje w kilku formach.

Zimowe wędrówki z przewodnikiem. Jedna z zimowych wędrówek z oferty organizacji turystycznej zabiera uczestników z miejsca noclegu o 7:00–7:15, dojazd na początek szlaku trwa około 40 minut, a na dojście na płaskowyż przewidziano 2–3 godziny i tyle samo na powrót. Rakiety śnieżne lub raczki są zapewniane, jeśli wymagają tego warunki; buty trekkingowe są obowiązkowe i można je wypożyczyć. Jedzenie i picie nie są wliczone, a standardowa grupa liczy do 8 osób.

Prywatne wędrówki z przewodnikiem. Prywatna wędrówka z odbiorem z hotelu lub z portu wycieczkowego trwa zwykle 6–8 godzin łącznie z transportem ze Stavanger, w tempie dopasowanym do twojej grupy. Wcześniejsze doświadczenie w wędrówkach nie jest wymagane.

Rejs i wędrówka z przewodnikiem. Zimą Rødne Fjord Cruise łączy rejs po Lysefjordzie z wędrówką z przewodnikiem, z raczkami, kijami i czołówką w cenie. Szczegóły znajdziesz w naszym poradniku o rejsie po Lysefjordzie i Preikestolen.

Na stronie wycieczek znajdziesz wędrówki z przewodnikiem i transfery, które można zarezerwować.

Co założyć i zabrać

Pogoda na górze jest często zimniejsza i bardziej wietrzna niż w Stavanger; organizacja turystyczna ostrzega, że na szczycie często wieje chłodny wiatr, nawet latem. Zarządcy szlaku zalecają:

Wodoodporne buty trekkingowe za kostkę, na mokre skały i błoto.
Wodoodporną i wiatroodporną kurtkę oraz spodnie, a także ubrania na zmianę.
Wystarczająco dużo jedzenia i wody. Na szlaku nie uzupełnisz wody w butelce.
Mapę, telefon komórkowy i latarkę, zwłaszcza poza latem.
Zimą: wełnianą bieliznę termoaktywną, czapkę, rękawice z jednym palcem i raczki na buty.

Jeśli przyjedziesz bez odpowiedniego sprzętu, Preikestolen BaseCamp Adventure Center przez cały rok wypożycza buty trekkingowe, raczki, ciepłą odzież i plecaki. Sprzętu nie da się zarezerwować i nie trzeba go zamawiać; po prostu wchodzisz przed wędrówką. BaseCamp wypożycza też nakładki antypoślizgowe i kije z kolcami, a Go Fjords zaznacza, że raczki na buty można wypożyczyć w kiosku obok przystanku, na którym wysiada się z jego autobusu.

Norweski kodeks górski

Norweski kodeks górski, Fjellvettreglene, stworzyły Norweskie Towarzystwo Turystyczne (DNT) i Norweski Czerwony Krzyż. Jest napisany z myślą o każdym rodzaju wyprawy w góry, a kilka jego zasad idealnie pasuje do Preikestolen:

Zaplanuj wyprawę i powiedz innym, jaką trasą idziesz. Zostaw komuś informację, dokąd się wybierasz i kiedy zamierzasz wrócić.
Bądź gotów na złą pogodę, nawet na krótkiej wycieczce. W górach pogoda szybko się zmienia; zabierz dodatkowe ubrania.
Nie wstydź się zawrócić. Jeśli pogoda się psuje, szlak jest oblodzony albo ktoś z twojej grupy ma kłopoty, płaskowyż będzie tam także innego dnia.

Te zasady brzmią oczywiście. Najważniejsze są jednak na tak popularnym szlaku jak ten, gdzie łatwo iść za tłumem, zamiast oceniać warunki.

Sprawdź warunki przed wyjazdem

Warunki na początku szlaku mogą bardzo się różnić od tych w Stavanger, więc sprawdź je w dniu wędrówki:

Zapytaj obsługę. Parking ma obsługę przez cały rok, a pracujący tam gospodarze znają stan szlaku. Jeśli mówią ci, żeby nie iść bez odpowiedniego sprzętu, posłuchaj ich rady.
Zajrzyj do kamery internetowej. Na stronie Preikestolen BaseCamp jest kamera, która na żywo pokazuje warunki na początku szlaku.
Przeczytaj prognozy. Preikestolen365 publikuje informacje o warunkach na szlaku i prognozę liczby odwiedzających, co pomaga wybrać spokojniejszą porę na start.

Udogodnienia i zasady na początku szlaku

Wszystko, czego potrzebujesz, jest na dole, a na górze nie ma niczego.

Toalety: tylko przy parkingu. Na szlaku nie ma toalet ani koszy na śmieci, więc wszystko znoś ze sobą.
Jedzenie: BaseCamp ma kawiarnię i restaurację, a przy przystanku autobusowym jest kiosk. Na samym szlaku nie ma żadnych udogodnień.
Obsługa: parking ma obsługę przez cały rok. Zapytaj o warunki danego dnia i posłuchaj rad.
Nocleg: spanie w pojazdach na parkingu jest zabronione.

Wędrówka z dziećmi

Na tę wędrówkę wybiera się mnóstwo rodzin. Zdaniem zarządców szlaku latem większość rodzin może ją bezpiecznie przejść, natomiast zimą wędrówki z małymi dziećmi lub niemowlętami nie są zalecane, a z dziećmi poniżej 5 lat w ogóle.

Zaplanuj dwie rzeczy:

Klify. Część szlaku biegnie wzdłuż wysokich klifów, a płaskowyż nie ma barierek. Na ostatnim odcinku i na górze trzymaj dzieci blisko siebie.
Nosidła. Dzieci w nosidłach siedzą bez ruchu i wychładzają się znacznie szybciej niż dorośli, którzy je niosą. Ubierz je cieplej, niż wydaje ci się potrzebne.

Gdzie nocować przy szlaku

Nocleg przy początku szlaku zamienia Preikestolen w łatwą wędrówkę wczesnym rankiem albo późnym popołudniem. Preikestolen BaseCamp oferuje schronisko górskie, stare schronisko turystyczne, glamping nad wodą i prywatny domek na plaży, a goście nocujący parkują za darmo. Pierwszą Preikestolhyttę zbudowało tu Stavanger Turistforening w 1949 roku; nowe Preikestolen Mountain Lodge otwarto w 2008 roku. Dla namiotów i kamperów jest Preikestolen Camping, kilka kilometrów dalej.

Najczęściej zadawane pytania

Jak długi jest szlak na Preikestolen?

Około 8 km w obie strony, po 4 km w każdą stronę, z łącznym podejściem około 500 metrów. Większości osób przejście tam i z powrotem zajmuje około 4 godzin.

Czy szlak na Preikestolen jest trudny?

Zarządcy szlaku oceniają go jako umiarkowany, a organizacja turystyczna jako wymagający. Spodziewaj się stromych odcinków, kamiennych schodów i nierównego terenu; potrzebujesz solidnych butów i przyzwoitej kondycji, ale większość osób dochodzi na szczyt.

Czy zimą można wejść na Preikestolen bez przewodnika?

Można, ale od października do kwietnia szlak jest często oblodzony, a zarówno organizacja turystyczna, jak i zarządcy szlaku zalecają przewodnika, jeśli nie masz doświadczenia w zimowych warunkach. W każdym przypadku używaj raczków.

Czy na szczycie są barierki?

Nie. Na krawędzi urwiska nie ma barierek ani zabezpieczeń, więc zachowaj bezpieczną odległość i uważnie pilnuj dzieci.

Kiedy najlepiej iść, żeby uniknąć tłumów?

Rusz sporo przed 07:00 albo, w czerwcu, lipcu i sierpniu, późnym popołudniem. W dni powszednie jest spokojniej niż w weekendy, a od października do maja odwiedzających jest zwykle bardzo niewielu.

Czy mogę zabrać psa?

Tak, psy mogą iść na szlak, ale muszą być cały czas na smyczy. Ze względu na liczbę turystów zarządcy szlaku nie zalecają zabierania psów latem.